تبلیغات

قلعه رودخان ، دژی برای تمام فصول

در ارتفاعات جنگلی فومن در استان گیلان، قلعه‎ای تاریخی و بسیار منحصربه‌فردوجود دارد که عمرش احتمالاً به زمان حکومت ساسانیان یا به روایتی هم سلجوقیان در ایران می‎رسد. این دژ 1500 متری را قعله رودخان یا قلعه حسامی نام‌گذاری کرده‎اند. امروزه این دژ محکم با قدمت طولانی تبدیل به مکانی دیدنی برای کسانی شده که به استان گیلان سفر می‎کنند. اگر فومن را بیست کیلومتر به سمت جنوب غرب طی کنید. در منطقه‎ای جنگلی با محوطه قلعه رودخان مواجه می‌شوید. این دژ 2/6 هکتار مساحت دارد که بر فراز روستای رودخان بناشده. شصت‌وپنج برج و بارو در این محوطه بناشده است.

مشخصات قلعه رودخان فومن

در استان گیلان و چهل ‎و پنج کیلومتر مانده به ماسوله و در جنوب غرب فومن دیواری به طول 1500 متر وجود دارد که دژ حسامی را در خود جای‌داده. رودخانه‎ای به نام رودخان در کنار قلعه در جریان است و بنا در ارتفاعی بین 665 تا 715 متری از سطح دریا قرار گرفته. از مردادماه 1354، قلعه رودخان با شماره 1549/3 در فهرست آثار تاریخی ثبت شده است.

بعد از عبور از فومن باگذشت از روستاهای میان راه، اگر تا روستای حیدرآلات صبر کنید؛ در 5 کیلومتری آن این دژ منحصربه‌فرد به چشم‎ می‎خورد. این مسافت به‌صورت پارک جنگی و راه سنگ‎فرش شده درآمده است تا بیشتر از همیشه تبدیل به مکانی توریستی شود. رودخان، مخفف رودخانه است و قلعه رودخان، قلعه‎ای است که در کنار رودخانه قرار دارد. بومی‎ها به لهجه تالشی به این منطقه “رخون” هم می‎گویند.

قلعه رودخان محکم‌ترین دژ ایران دانسته می‎شود. این ویژگی به دلیل مصالح مقاومی است که در زمان ساخت از آن استفاده شده است. موقعیت مکانی آن‌ هم برای یک قلعه که به سبب دفاع ساخته شده مناسب است. بنا در ارتفاع بسیار بالا قرار دارد و در کنار آن راهی با شیب بسیار تند به‌سوی رودخانه می‌رود. این ویژگی کار را برای نفوذ دشمن سخت کرده است.

ارتفاع دیوارها در بخش‎های معمولی سه تا ده متر است اما در جاهایی که امکان دستیابی نیروهای دشمن به آن وجود داشته، دیوارها بلندتر بنا شده‎اند.

تاریخچه قلعه رودخان فومن

برخی دژ حسامی یا همان قلعه رودخان را مربوط به دوره ساسانیان و زمان حمله اعراب می‎دانند و معتقدند که در آن زمان از دژ مستحکم فومن برای دفاع در مقابله حملان استفاده می‏شده است. این قلعه بعدها تا زمان سلجوقیان به فراموشی سپرده شد تا در این دوره مجدداً موردتوجه قرار گرفت. دلیل این توجه موقعیت بسیار خوب استراتژیک این بنا بود.این قلعه یکی از بناهای مربوط به اسماعیلیان الموت بود. این بنا یک سر در هم داشته که هنوز سالم است ولی در موزه نگه‌ داری می‌شود. بر روی این کتیبه نوشته شده:«این قلعه از سال 918 تا 921 هجری قمری برای سلطان حسام‎الدین بناشده است.»

قلعه رودخان

حسام‎الدین اولین کسی بود که در منطقه شمال ایران علیه حکومت صفویان به مبارزه و مقاومت پرداخت و از این دژ به‌عنوان مکانی برای مقاومت در مقابل نیروهای صفوی استفاده کرد. البته مقاومت او جواب نداد و بالاخره دستگیر و در تبریز به اعدام محکوم شد.

قلعه رودخان تا سالیان بعد از مرگ او فراموش شد تا در قرن هجدهم و در سال 1831 یک جستجوگر لهستانی یعنی مردی به نام آلکساندر شودزکو خچکو که در گیلان مشغول تحقیقات باستان‎ شناسانه بود، با بنای قلعه رودخان رو‎به‎رو شد و در یادداشت‌های خود موقعیت آن را به ثبت رساند. بعد از این تاریخ کاوشگری‎های باستان‌ شناسانه ‎ای در این محوطه صورت گرفت که در طی آن‌ها اشیایی سفالی، چرخ‌ساز لعابی، کاشی‌های قدیمی و … کشف شد که مربوط به همان دوره صفوی بودند و چیزی از دوران ساسانی باقی نمانده است.

ویژگی‎های دژ حسامی یا قلعه رودخان کدامند؟

دژ حسامی یا همان قلعه رودخان رو بخش ارگ و قورخانه دارد. قسمت ارگ محل سکونت افراد است و آن دیگری محل نگه‌داری سلاح و زندگی سربازان بوده. ارگ که با آجر ساخته شده در غرب بنا قرار دارد که دارای دوازده ورودی است.  قورخانه هم در شرق بنا جا گرفته. 40 برج دیدبانی دورتادور قلعه قرار دارد. این برج‎ها طاق‎های گنبدی شکل دارند. چشمه، آب انبار، حمام و آبریزگاه شاهانه هم از اجزاء دیگر این مجموعه هستند.

قلعه رودخان

شاه‌ نشین قلعه از زیباترین بخش‏ های آن است. ساختمانی که دویست متر از ورودی اصلی فاصله دارد و در بالاترین نقطه دژ ساخته شده. این بنا هم آجری است اما نحوه ساخت آن با دیگر بخش ‎ها تفاوت‎هایی دارد. دو بخش بالایی و پائینی و یک تراس دارد و به شکلی است که حاکم آن زمان می ‎توانسته به کل محوطه دید خوبی داشته باشد.

اطراف قلعه رودخان مناطق روستایی بسیار زیبایی وجود دارد که به کمک جاذبه گردشگری این منطقه آمده است. شما با اتومبیل خود می‌توانید تا یک‌ و نیم کیلومتر مانده به بنا رانندگی کنید اما جلوتر از آن ممکن نیست. این فضا تماماً جنگلی و بسیار زیباست. بعد از آن شما به مرحله پله ‎ها می‌رسید. اگر بتوانید هزار پله که در واقع 935 تا است، را بالا بروید منظره فوق ‏العاده زیبای جنگ ‎های اطراف و شکوه قلعه تاریخی در انتظار شماست و بعد با ورودی از سوی ورودی وارد راهروی نسبتاً تنگ بنا می‌شوید که دو بارانداز اطراف آن را گرفته است. چند پله سنگی را هم که بالا بروید، راه ورود به برج ‎ها در مقابلتان ظاهر می‎شود.

قلعه رودخان

اما اگر هم نخواهید همین که تا پای دژ رسیده ‏اید خالی از لطف نیست. از ابتدای مسیر شما می‎توانید دست‎فروش‌ها، رستوران‌ها و بازارچه‎ این محوطه را ببینید. دسترسی به دژ هم از طریق ماشین شخصی و هم با تاکسی‌ هایی که در فومن یافت می‎شوند ممکن است. اما در هر دو صورت شما باید خودتان را برای یک پیاده ‎روی یک و نیم کیلومتری از پارکینگ آماده کنید.

این قلعه ‎ای است که در طول سال ‎هایی که مورد استفاده قرار می ‎گرفت هیچ‌ کس موفق به فتح آن نشده بود. شاید بد نیست بدانید که یکی از عواملی که مانع از نفوذ دشمن به قلعه رودخان یا هزار پله شد، مه غلیظی است که معمولاً در این منطقه وجود دارد و دید را محدود می‎کند. بهترین زمان برای بازدید از دژ حسامی در فصل‎ های گرم‏تر است چون سرما کار را برای بازدیدکنندگان دشوار می‎کند. ساعت بازدید قلعه رودخان در بهار و تابستان تا ساعت 7 شب و در فصل‎های سرد تا ساعت 4 بعدازظهر مشخص شده است.

تبلیغات

پاسخ دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای اجباری مشخص شده اند *
شما می توانید از این استفاده کنید HTML برچسب ها و ویژگی ها: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>